Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı nasıl alınır? Göreve bağlı, serbest ve sürekli kart türleri, başvuru şartları, gerekli belgeler ve Komisyon süreci bu rehberde toplandı.

Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk merak edilen konu genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te güncellenen Basın Kartı Yönetmeliği'nde tüm detaylarıyla yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, aranan nitelikleri , kurumlara uygulanan kontenjanları , başvuru aşamalarını, başvuruları karara bağlayan Komisyonun değerlendirme yöntemini ve kartın iptal edildiği durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Amaç , rehberin sonunda başvurunuzu hatasız olarak yapabilmeniz .

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı; 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek maddelerine dayanan, İletişim Başkanlığınca düzenlenen ve resmî ya da özel tüm kuruluşlarca geçerli sayılan bir gazeteci kimliğidir. Meslek camiasında yaygın olarak "sarı basın kartı" adıyla bilinir.

Kart, başvuranın yalnızca kendi beyanıyla edinebileceği bir belge değildir. En yaygın kart türünde kişinin bir medya kuruluşunda fikir işçisi sözleşmesiyle çalışması, bağlı olduğu yayının da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Diğer bir deyişle başvuru iki ayaklı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum değerlendirilir.

"Sarı Basın Kartı" Adı Nereden Geliyor?

"Sarı basın kartı" ifadesi, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın uzun yıllardır kullanılan rengine atıfla ortaya çıkmış yerleşik bir adlandırmadır . Resmî düzenlemede toplam beş tür sayılır ve pratikte "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğunlukla göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartı Hangi Kurallara Tabidir?

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konmuş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . 2023 tarihli metin, 2018 tarihli eski yönetmeliği tamamen ortadan kaldırmıştır.

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile önemli güncellemelere gidilmiştir . Söz konusu güncellemeyle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin hesaplanmasında serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının hesaba katılacağı düzenlenmiş , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar baştan yazılmış ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

Kanun: 5187 sayılı Basın Kanunu, ek 1-8. maddeler
Uygulama metni: 7051 sayılı karar ekindeki yönetmelik (RG 10/4/2023, sayı 32159)
Son değişiklik: 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (RG 6/6/2024)
Sözleşme şartı: 5953 sayılı Kanun'a uygun hizmet sözleşmesi
Davranış kuralları: 195 sayılı Kanun kapsamındaki basın ahlak esasları

Bilmeniz gereken bir ayrıntı: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız önemlidir.

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yürürlükteki düzenlemeye göre beş ayrı kart türü bulunur . Her türün kapsadığı kişiler ve aranan şartlar ayrı ayrı belirlenmiştir. Size uygun türü seçmek , sürecin ilk ve en önemli adımıdır .

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Türk vatandaşı olup bir medya kuruluşunda bağlı çalışan gazeteciler ile enformasyon görevlilerine verilir. En yaygın kart türü budur; adayın genel şartların eksiksiz tamamını karşılaması gerekir. TRT kanalıyla yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Kart talep edenin; görevlendirme belgesini sunması , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin bulunması ve kuruluşunun merkezinin bulunduğu ülkenin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini geçmeyecek şekilde verildiği yılın sonuna kadar geçerli olur .

3. Geçici Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsamayan ancak haber amacıyla kısa süreliğine Türkiye'ye gelen yabancı medya mensuplarına verilir. Kart, görev süresi esas alınarak en fazla üç ay için verilir ve gerektiğinde bir defaya mahsus uzatma yapılabilir.

4. Serbest Basın Kartı

Geçici bir süreyle çalışmayan ya da yurt dışında serbest gazetecilik yapan Türk vatandaşı medya mensuplarına verilir. Talebin , en az bir yıl çalışılan kuruluştan ayrıldıktan sonra bir ay içinde yapılması zorunludur . Kart süresi, daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda bunlara ek olarak durumun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından doğrulanması aranır .

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Kıdem hesabında serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü dikkate alınır . Bu türde bir kuruluşta çalışıyor olma şartı aranmaz ; fakat yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilmez .

Basın Kartı Şartları Nelerdir?

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Bu şartlardan tek biri dahi sağlanmazsa başvuru olumsuz sonuçlanır:

18 yaşını doldurmuş olmak.
Asgari lise ya da dengi eğitim kurumu mezunu olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenmiş bir suç nedeniyle 5 yıl veya üzeri hapis cezası almamış olmak.
Dolandırıcılık, güveni kötüye kullanma, iftira, rüşvet, kaçakçılık gibi yönetmelikte listelenen suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Terör suçları ve terörün finansmanı kapsamındaki suçlardan mahkûm olmamak.
5187 sayılı Kanun'un 25. maddesinin ikinci fıkrasındaki suçlardan hüküm giymemiş olmak.
Fikir işçisi sözleşmesiyle çalışmak ve mücbir sebep olmadıkça bir aydan fazla çalışmaya ara vermemek.
Gazetecilik dışında bir ticari faaliyet yürütmemek.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için uygulanmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı istenir .

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin fikir işçisi statüsüne uygun düzenlenmemesidir . Süreç başlamadan önce iş sözleşmenizi işvereninizle birlikte inceleyin.

Basın Kartı Kimlere Verilmez?

Medya alanında hizmet vermeyen özel sektör şirketlerinin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele kart verilmez . Söz gelimi bir şirketin kurumsal iletişim biriminde çalışan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu belgeye hak kazanamaz.

Hangi Medya Kuruluşlarının Çalışanları Basın Kartı Alabilir?

Bireysel koşullar kadar kurumsal koşullar da önemlidir; başvuranın bağlı olduğu yayın organının da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki kriterleri sağlaması gerekir. Ayrıca yayın türü ve ölçeğine göre kart alabilecek unvanlar ve kontenjanlar farklılaşır .

Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergi gibi süreli yayınların; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa vermesi , beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli yayımlanması , ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini aşmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının başka yayından aynen alıntı olmaması şarttır . Kart kotası, yayının fiziki büyüklüğüne ve yayın aralığına göre hesaplanır ; söz gelimi yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber Ajansları

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması aranır . Geniş abone ağına ve en az on deneyimli gazeteciye sahip büyük ajanslarda kontenjan sınırı uygulanmaz .

Radyo ve Televizyonlar

Radyo ve televizyonların 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması aranır. Ulusal kanallarda kontenjan sınırı uygulanmaz; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haberle ilgisi olmayan pozisyonlardakilere, sayılan unvanları taşısalar bile kart verilemez.

Dijital Yayıncılar: İnternet Haber Siteleri

Çevrim içi haber yayıncılarının; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa vermesi , haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel günlük haber ya da yorum yayımlaması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması zorunludur . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına bağlıdır :

4 sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 4 çalışan
5 ile 9 arası sigortalı çalışana sahip sitelerde imtiyaz sahibi artı 9 çalışan
10 ve üzeri sigortalı çalışanı olan sitelerde kontenjan sınırı yoktur

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde klasik yazı işleri kadrosunun yanı sıra video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Basın Kartı Başvurusu Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Başvuru dijital olarak yapılır, İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince takip edilir ve özetle aşağıdaki sırayı izler :

Kart türünü belirleyin: Durumunuza uygun türün göreve bağlı, serbest ya da sürekli kart olup olmadığını netleştirin.
Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
Sisteme girin: Başkanlığın elektronik başvuru ekranında beyannamenizi oluşturun ve zorunlu belgeleri yükleyin.
Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
Dosya kontrolü: İletişim Başkanlığı bölge müdürlüğü başvuruyu inceler, ilgili kamu kurumlarından bilgi ve belge talep edebilir.
Nihai karar: Şartları taşıdığı görülen başvurular Komisyona iletilir ve karar burada çıkar.
Teslim: Kabul edilen başvurularda kart basılarak Başkanlığın duyurduğu usulle sahibine ulaştırılır.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve ret kararı beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Eksiklikler tamamlandığında yeniden başvuru yapılabilir .

Yurt dışında ikamet eden Türk gazeteciler , başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa sunarak başvuru yapabilir. Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurur ; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Başvurunuzu Kim Değerlendirir? Basın Kartı Komisyonu

Başvuruları karara bağlayan kurul, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden meydana gelir . Görev süresi iki yıldır.

Yılda asgari üç olağan toplantı yapılır, ayrıca olağanüstü toplantıya çağrılabilir.
Toplantı için en az 13 üyenin katılımı gerekir; toplantılar uzaktan erişimle de yapılabilir.
Salt çoğunlukla karar verilir, çekimser oy kullanılmaz; eşitlikte başkanın oyu belirleyicidir.
Dosyalar toplantıdan en az beş gün önce üyelerin incelemesine sunulur.
Ret hâlinde gerekçe yazılı olarak tutanağa işlenir.

Komisyon değerlendirmede adayın mesleki üretimine, eserlerine ve aldığı ödüllere ek olarak çalıştığı kuruluşun özelliklerini de inceler. Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da dikkate alınır. Bu nedenle okuru az bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile kararı zorlaştırabilir.

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın ilk ve en önemli işlevi, sahibinin gazeteci kimliğini resmî olarak belgelemesidir . Bunun yanında mevzuatta açıkça tanımlanmış birkaç önemli hak mevcuttur:

Basın trafik kartı: Talep eden kart sahipleri basın trafik kartı alabilir; kullanım esasları Başkanlık ve İçişleri Bakanlığınca ortaklaşa belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Kuruluşlarınca yurt dışına geçici görevle gönderilen kart sahipleri ile Türkiye'de ikamet eden sürekli kart sahipleri, ilgili yönergedeki şartlarla hizmet damgalı pasaport başvurusu yapabilir.
Resmî tanınırlık: Kart, resmî ve özel kurumların kabul etmek zorunda olduğu bir kimliktir.
Sahada kolaylık: Basın toplantıları, resmî törenler ve kamu etkinliklerinde gazeteci kimliğinin ispatı çok daha hızlı olur.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Fikir işçilerinin kıdem tazminatı, izin ve ihbar hakları kart sahipliğinden değil , 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden ileri gelir. Kartı olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanabilir. Yerel yönetimlerin ya da özel kuruluşların kart sahiplerine tanıdığı indirim veya ücretsiz hizmetler ise dönemsel olarak farklılık gösterir; geçerli uygulamayı ilgili kurumdan doğrulamanız en sağlıklısıdır.

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Yönetmeliğin 47. maddesine göre kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Geçerliliği sona eren kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece yeniden Komisyon kararı alınmadan Başkanlıkça yenilenebilir . Sürekli kart ise ömür boyu verilir ; kartın fiziksel olarak yenilenmesi gerekebilir.

Kaybolan veya kullanılamayacak hâle gelen kartlar için Başkanlığa başvurarak yeni kart alabilirsiniz. Kartın kaybolması hâlinde dilekçeye kaybı belirten tutanak veya kayıp ilanının yer aldığı gazete nüshası ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Önemli bir sınır: kayıp veya yıpranma nedeniyle yenileme başvurusu bir yılda azami iki kez mümkündür .

Kart ve hizmet bedeli konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Güncel tutar Başkanlıkça duyurulduğu için , sistemdeki güncel bilgiye bakmanız önerilir.

Basın Kartı Ne Zaman İade Edilir veya İptal Edilir?

Kart sahibinin iş yeri veya unvanı değiştiğinde , söz konusu değişiklik en geç bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilmelidir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde bir ay içinde Başkanlığa geri verilir . Elinizdeki eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .

İptal sebepleri şunlardır:

Kart sahibinin genel şartları taşımadığının veya bu nitelikleri sonradan kaybettiğinin anlaşılması
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın veya karta bağlı kartların bir başkasına kullandırılması
Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Basın ahlak esaslarının çiğnenmesi nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, ihlalin mahiyetine göre iptal yerine uyarı kararı da verebilir . Öte yandan dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur ; bu kişilere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .

Enformasyon Görevlileri, Yayın Sahipleri ve Diğer Özel Durumlar

Kart alabilecekler muhabir ve editörlerle sınırlı değildir; yayın sahipleri, kamudaki enformasyon görevlileri ve medya alanındaki sendika ile dernek yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için farklı belge ve şartlar öngörülmüştür .

Kamu Kurumlarının Enformasyon Personeli

Devlet enformasyon hizmetlerinde istihdam edilen kamu personeli, bu sıfatla başvurabilir . Başvuru formunun üst yönetici tarafından onaylanmış olması ve fiilen enformasyon hizmetinde çalışıldığını belgeleyen görev yazısının eklenmesi gerekir . Değerlendirmede Komisyon başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına bakar ; unvanın kâğıt üzerinde uygun olması tek başına yetmez .

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Süreli yayınların sahipleri veya tüzel kişi temsilcileri ile radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları da kart alabilir . Söz konusu yöneticilerde 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi diğer genel şartlar geçerliliğini korur .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Faaliyet alanları medya olmak kaydıyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yönetici konumundaki üyeleri de bu kapsama girer. Buna karşılık kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, kartların geçerliliğini koruyup korumadığını belirli aralıklarla kontrol eder . Medya kuruluşları, Başkanlık talep ettiğinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi göndermek zorundadır . Denetim sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi Başkanlıkça uyarılır .

Başvurmadan Önce Kontrol Etmeniz Gerekenler

Beyannameyi göndermeden önce şu maddeleri sırayla gözden geçirmeniz , olası ret kararlarını ciddi biçimde engeller:

18 yaş ve lise mezuniyeti şartlarını karşılıyorum.
Adli sicilimde engel teşkil eden bir kayıt bulunmuyor.
Fikir işçisi sözleşmem var ve sigorta kaydım buna uygun.
En az altı aylık döneme ait imzalı haber ve içerik örneklerim hazır.
Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
Görev unvanım ilgili kuruluş türü için sayılan unvanlar arasında.
İade gereken eski bir kartım ya da yapılmamış bir bildirimim bulunmuyor.

Bu maddelerden herhangi birinde tereddüt varsa , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Nitekim ret alan bir başvuru yeniden başvuruyu mümkün kılsa da bir sonraki Komisyon toplantısını beklemenizi gerektirir.

Ret Almamak İçin Kaçınılması Gereken Hatalar

Ret kararlarının önemli bir kısmı , aslında önlenebilir ihmallerden ileri gelir. En sık karşılaşılan sorunlar ve yapılması gerekenler aşağıdadır:

Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
Yetersiz mesleki çalışma belgesi → En az altı aylık döneme yayılan, imzalı ve tarihli haber örneklerini yükleyin.
Kurumsal eksiklik → İşvereninizin beyanname, düzenli yayın ve asgari çalışan şartlarını karşıladığını doğrulayın.
Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
Değişikliği bildirmemek → Unvan ya da iş yeri değiştiğinde bir aylık süreyi kaçırmayın.
Kartı elde tutmak → İade gereken durumlarda eski kartı teslim etmeden yeni başvuru yapmayın.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Bölgesel bir televizyonda kameraman olarak çalışan bir gazeteci, işinden ayrıldıktan yaklaşık altı hafta sonra yeni bir kuruluşta çalışmaya başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için süreklilik şartı bozuluyor . Bu kişi işten ayrıldığı ilk ay içinde serbest kart için başvursaydı , kart kıdemini kaybetmeyebilirdi .

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

2022'deki yasal düzenlemeden bu yana internet haber siteleri basılı yayınlarla aynı çatı altına alındı ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart alabilir duruma geldi. Fakat her internet sitesi kendiliğinden bu kapsama girmez . Kadronuzun kart alabilmesi için şunlara dikkat etmeniz gerekir :

Yasal kayıt: Savcılığa beyanname verip alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa sunun.
Şeffaf künye: Yayın sorumlularını gösteren künye sayfasını kolay erişilebilir yapın.
Kadro eşiği: Kart başvurusu için en az dört fikir işçisinin sigortalı olarak çalışması gerekir.
İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Ölçülebilir okur: Tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme verileri değerlendirmeye girdiğinden analitik kayıtlarınızı düzenli tutun.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , sitenin teknik altyapısıyla iç içedir. Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , site sahipleri için ihmal edilmemesi gereken unsurlardır.

Basın Kartı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kart başvurusunda üniversite diploması şart mı?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik en düşük eğitim düzeyi olarak lise veya dengi okul mezuniyetini arar ; dolayısıyla lise mezunları da başvuruda bulunabilir. Bununla birlikte Haber Yazılımı Komisyon mesleki çalışmalarınızı, eserlerinizi ve ödüllerinizi değerlendirir ; nitelikli iş örnekleri diploma kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Kesin bir süre öngörülmemiştir. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine girer . Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için bekleme süresi Komisyonun toplantı tarihlerine bağlı olarak farklılaşır .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Bazı durumlarda evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve temsilcilikçe doğrulanan yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilir . Hiç kurumsal çalışma geçmişi olmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar açısından bu imkân bulunmaz .

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, sadece bu yayınlara dayanarak başvuru şartlarını karşılayamaz. Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Ancak şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü sıfatıyla çalışan biri başvuru yapabilir .

Basın kartı ücretli mi?

Mevzuat, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli tahsil edilebileceğini belirtir . Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça belirlenir ; bu nedenle güncel bilgiyi resmî siteden teyit etmelisiniz.

Basın kartı iptalinden sonra tekrar başvurulabilir mi?

Gerekçe ortadan kalkınca tekrar başvurmak mümkündür . Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıllık süre tamamlanmadan yeni kart verilmez . Genel şartlardaki suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki silinme veya arşiv işlemleri tamamlanmadıkça kart verilmez .

Yabancı medya mensuplarına hangi kart verilir?

Evet. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. İki durumda da çalışma izni, görevlendirme belgesi ve takdim mektubu aranır ; yabancılara sürekli kart ve basın trafik kartı verilmez .

Basın kartı, habercilik kariyerinin temel güvencesidir ve süreç karmaşık görünse de adımlar açıkça tanımlanmıştır . Size uygun türü belirleyip şartları önceden kontrol eder ve süreleri takip ederseniz, resmî kimliğinizi kolayca alıp yıllarca taşıyabilirsiniz .

Kart türleri, sorgulama, yenileme ve reddedilme durumunda izlenecek yollar hakkında daha fazla bilgi için basın kartı rehberimizi inceleyebilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde her zaman İletişim Başkanlığının resmî kanallarını takip edin; bu yazıdaki bilgiler bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş yerine kullanılmamalıdır .

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi